नेपाली क्यान्सर विज्ञ डा. विशाल ज्ञवाली विश्वमै ‘ग्लोबल अङ्कोलोजी’मा नम्बर एक

नेपाली चिकित्सक तथा क्यान्सर अनुसन्धानकर्ता डा. विशाल ज्ञवाली विश्वस्तरमा ग्लोबल अङ्कोलोजी क्षेत्रमा नम्बर एक स्थानमा सूचीकृत भएका छन्। अनुसन्धानकर्ता तथा शैक्षिक प्रभावको मूल्याङ्कन गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय प्लेटफर्म ScholarGPS ले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) प्रयोग गरी गरेको मूल्याङ्कनमा डा. ज्ञवाली पहिलो स्थानमा पर्न सफल भएका हुन्।

ScholarGPS को मूल्याङ्कन अनुसार डा. ज्ञवालीका ३०० भन्दा बढी अनुसन्धान लेख प्रकाशित भइसकेका छन् भने उनका कामहरूलाई ८ हजारभन्दा बढी पटक उद्धृत (citations) गरिएको छ। यस उपलब्धिले उनलाई विश्वका सबैभन्दा प्रभावशाली क्यान्सर नीतिगत तथा अनुसन्धान विज्ञहरूमध्ये अग्रपङ्क्तिमा पुर्‍याएको छ।

हाल क्यानडाको क्विन्स युनिभर्सिटीमा अङ्कोलोजी तथा सार्वजनिक स्वास्थ्य विज्ञानका एसोसिएट प्रोफेसर रहेका डा. ज्ञवाली क्यान्सर केयर एन्ड एपिडेमियोलोजी डिभिजनका वैज्ञानिकसमेत हुन्। उनी ओन्टारियो इन्स्टिच्युट फर क्यान्सर रिसर्चद्वारा वित्तपोषित क्लिनिसियन साइन्टिस्टका रूपमा पनि कार्यरत छन्। उनको चिकित्सकीय विशेषज्ञता पाचन प्रणाली, मूत्रजनन प्रणाली तथा स्तन क्यान्सरमा केन्द्रित छ।

नेपालको बुटवलबाट शैक्षिक यात्रा सुरु गरेका डा. ज्ञवाली एसएलसी, चिकित्सा प्रवेश परीक्षा र एमबीबीएस अध्ययनमा उत्कृष्ट नतिजा हासिल गर्दै अघि बढेका थिए। उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एमबीबीएस पूरा गरेपछि जापानको नागोया विश्वविद्यालयबाट मेडिकल अङ्कोलोजीमा पीएचडी गरेका हुन्। त्यसपछि उनले नेपाल, जापान, अमेरिका र क्यानडाका प्रतिष्ठित संस्थानहरूमा पोस्ट–डक्टोरल तालिम प्राप्त गरेका छन्।

डा. ज्ञवाली हाल विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) को क्यान्सर औषधि मूल्याङ्कन तथा आवश्यक औषधि सूचीसम्बन्धी विशेषज्ञ प्यानलमा आबद्ध छन्। साथै, उनी क्यानडा सरकारअन्तर्गत औषधि मूल्य नियमन समितिका सल्लाहकार, नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्का अनुसन्धान परामर्शदाता तथा काठमाडौं महानगरपालिकाका स्वास्थ्य नीतिसम्बन्धी सल्लाहकारसमेत हुन्। उनी अमेरिकन सोसाइटी अफ क्लिनिकल अङ्कोलोजी (ASCO) का पहिलो नेपाली फेलो (FASCO) पनि हुन्।

क्यान्सर उपचारमा धनी र गरिब मुलुकबीचको असमानता घटाउने उद्देश्यसहित कार्यरत डा. ज्ञवालीले ‘क्यान्सर ग्राउन्डशट’ अवधारणा अघि सारेका छन्, जसले प्रमाणित र किफायती उपचारमा लगानी गर्न जोड दिन्छ। उनी Common Sense Oncology अभियानका सह–संस्थापक पनि हुन्।

उनका अनुसन्धान तथा नीतिगत योगदानका लागि क्यानडा, अमेरिका र नेपालका विभिन्न संस्थाबाट अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार र सम्मान प्राप्त भइसकेका छन्। उनका विचार र अध्ययनहरू CNN, NPR, Washington Post लगायत विश्वका प्रतिष्ठित सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित तथा प्रसारित भएका छन्।

नेपालको कक्षा कोठाबाट सुरु भएको डा. विशाल ज्ञवालीको यात्रा आज विश्व क्यान्सर अनुसन्धानको शिखरमा पुगेको छ — यो उपलब्धि नेपालका लागि गर्वको विषय मात्र होइन, विश्व स्वास्थ्य क्षेत्रमा नेपाली प्रतिभाको प्रभावशाली उपस्थिति पनि हो।